био сурак+ жауап 10 класс

§1 (10б)

Цитология- жасушаларды,онын курамын ,курылысын зерттейтин гылым

Цитоэкология дегеніміз не-коршаган орта асеринен жасушада пайда болатын озгеристер мен ауруларды жане олардын алдын-алу шараларын зерттейтин гылым саласы

Өсімдіктердің және жануарлар организімі жасушалардан тұратыны нешінші ғасырда дәлелденді-Х1Хг.

Тірі ағзалардың ядросының жетілуіне байланысты қандай топтарға бөлінеді-2:прокариоттар.эукариоттар

Қазіргі кезде цитология ғылымы жасуша құрылысымен қоса нені зерттейді-ондагы болатын курдели физикалык-химиялык процестерди

Микробиологияның дамуы неге байланысты болды-микроскоптын ашылуына

Жасушаны зерттеу тарихы неше жылға созылды-300 ж.

Өсімдік жасушасының ядросын кім және қашан ашты-Броун 1831ж.

Прокариоттар -ядросыздар

Цитология ғылымының салаларын ата-цитоэко,цитоген,цитохим.

Жасушаның ашылуына не себеп болды-оптикалык куралдардын дамуы

Ультрацентрифуганы не үшін қолданады-жасушадан молекула болип алу ушин

Цитоплазманың түп негізі не-протоплазма

Эукариоттар-ядролылар

Лейкоцит ядросынан нуклеин қышқылдарын кім тапты-Мишер 1870ж

Ең алғаш кім қай жылы микроскопты құрастырды-акели-балалы Янсендер 1590-1610ж.

Протоплазманың қазақша атауы-алгашкы плазма

Биохимия жасушаны қандай деңгейде зерттейді-молекулалык

Барлық ағзалар жасушаларының ұқсастығы нені дәлелдейді-баринин туп негизи бир екенин

Лейкоцит ядросынан нуклеин қышқылы қашан табылды-1870ж

Галилей жасаған микроскопты неге мойындамады-

Протоплазма деп атаған кім және қай жылы-Пуркине 1839ж.

Жасушаның негізгі бөлімдерін ата-мембрана,цитоплазма,ядро

Р.Гук жасаған мироскоптың басқа микроскоптардан айырмашылығы-ол тек оли заттарды бакылаган

Нәруыздың басқаша атаулары-акуыз,белок,протеин

Белокбиосинтезіне нелер қатысады-нуклеин кышкылы

Жасуша дегеніміз не-тири организмнин ен киши олшем бирлиги,сонымен катар тиршиликтин негизги тиреги

Цитологияда қолданылатын негізгі құрал-микроскоп

Жасуша грекше қандай мағына береді-куыс

Цитогенетика дегеніміз-тукымкуалаушылык пен озгергиштикти жасушалык денгейде зерттеу

Жасуша теориясының негізін қалаған кім, қай жылы-Шлейден ,Шванн 1838-1839ж.

Қазіргі кезде цитолог ғалымдар неше есе үлкейтіп көрсететін микроскоп пайдаланады-800-1300

Жасушаны ең алғаш кім және қай жылы ашты-Р.Гук 1665ж.

Цитохимия ғылымының дамуына кім негіз салды-Мишер

ХІХ ғасырда ашылған ұлы үш жаңалықты ата-энергиянын турозгеруи жане сакталуы,жасуша теориясы,Дарвин теориясы

Электронды микроскопты кімдер, қашан ойлап тапты-Девиссон мен Калбек1931ж.

Жасуша деген терминді ең алғаш кім қолданды-Р.Гук

Цитогенетика ғылымының қалыптасуына кім себепкер-Морган

Жасушадан жасуша пайда болады деген ойды айтқан кім, қай жылы-Вирхов 1858ж.

Электронды микроскоп жарықтың орнына нені пайдаланады- электрон толкынын

Маттиас Шлейден нені зерттеді-осимдик жасушасы мен урыктын дамуын

Антони ван Левенгук өзі жасаған микроскоп неше есе ұлғайтып көрсетеді және нені көрді-3 есе.ол эритроциттерди жане бирж.организмдерди

Қазіргі кездегі жасуша теориясының қағидаларын ата-ж-барлык тири орг-н ен киши олшем бирлиги.артурли организмдердин жасушаларынын курылысы,хим курамы,зат алмасуы жане нег.тиршилик арекеттери уксас,себеби ата теги бир.ж-р болину арк.кобейеди.ж-нын негизги курылымдык болиги цитоплазма же мембрана.копж организмдердин ж-н ен нег.болиги-ядро себеби,ол тукым куалау акпараттарын тасымалдайды

Электронды микроскоптың ашылуы қандай мүмкіндік туғызды-артурли кауипти аурулардын коздыргыштарын табуда ерекше орын алады

§2 (10б)

Тірі жасушада нешеге жуық химиялық элементтер кездеседі-80 ге жуык

Са, Р қандай ұлпаның құрамына кіреді-суйек улпасы

Тілдің сілемейлі қабатында қандай элемент жинақталады- калайы

Жануарлар жасушасында Ғ көп болса қандай өзгеріс болады-тис пен суйек ауруына шалдыгады

Жасушада иондардың қызметіне мысалл-осимдик жасушасындагы хлорофиллде магний фотосинтех процесине катысады

Тірі жасушадағы К мен Nа дың концентрациясы қандай –К кобирек ал натрий азырак

Жасушада кездесетін элементтер мелшеріне қарай неше топқа бөлінеді-3:макро,ион,микро

Бүйректе қай элемент жинақталады-кадмий

Қанның ұюына қандай элементтер қатысады-кальций

Малдың жүнінің түсіп қалу себебі-коректенген осимдигинде селеннин кобейип кетуи

Әмбебап еріткіш-су

Қан плазмасында К мен Nа дың концентрациясы қандай –калий азырак натрий кобирек

Бірінші топқа қандай элементтер кіреді-Н2,О2,С,N2.S.P

Көздің торлы қабығында қай элемент жинақталады-барий

Гемоглобин нәруызының құрамына қандай элемент кіреді-темир

Жылу өткізгіштік дегеніміз не-белгили бир заттын бойымен жылу таралу мумкиндиги

Макроэлементтер жасушада ненің құрамына кіреді-жасушадагы бейорганикалык жане органикалык заттардын курамына киреди

Жасуша үшін маңызды аниондарды ата-HPO4.H2PO4.Cl.HCO3

Бірінші топ элементтері қалай аталады-МАКРОЭЛЕМЕНТТЕР

Май ұлпасында қай элемент жинақталады-бор

Мg ненің құрамында болады-хлорофилл пигментинде

Судың жылу реттегіштік қасиетін қалай түсіндіресін-организмде болып жаткан хим.реакциялардын натижесинде болинетин жылудын белгили бир молшери денедеги су аркылы биркелки таралып жане сыртка шыгады

Жасушаның қанша пайызы су-75%га жуыгы

Жасушадағы аниондардың қызметі-жасушанын сутектик корсеткишинин рН турактылыгын сактайды

Неге макроэлементтер деп аталады-булардын жасушадагы молшери 98%га жуык болгандыктан

Гипофиз безінде қай элемент жинақталады-хром

Үшінші топ элементтерінің жасушадағы мөлшері-0,02%

Судағы су молекулалары бір-бірімен қандай байланыспен байланысқан-полюсти

Эмбрион жасушасының қанша пайызы су-95%

Биоэлементтерді ата-кукирт пен фосфор

Бор топырақта жетіспесе қандай өсімдіктер зиян шегеді-кант кызылшасы,сулы,жонышка,беде,зыгыр,коксагыз,жугери,коконис дакылдары мен картоп

Жасушадағы жүретін биохимиялық процестерге тікелей қай топ элементтері қатысады-микроэлементтер

Неге сыртқы орта температурасы көтерілсе де ағза ішкі темп. өзгеріссіз қалады-судын кайнау темп.жогары болгандыктан,жер бетиндеги судын кайнап кетуи жане сутектик байланыстын узилуи оте сирек

Ми жасушасының қанша пайызы су-80%га жуыгы

Екінші топқа жататын элементтер жасушада қандай күйде келеді-ион туринде

Топырақта мырыш азайса не болады-осимдик жапырактары тенбил ауруна шалд.

Теңіз балдырларында қандай элемент кездеседі-йод

Терлеудің маңызы-ишки темп.калыпты жагдайда сактау

Гидрофобты заттарды ата-липидтер,бензин,толуол,керосин жане т.б.

Екінші топ элементтерін ата-K.Na.Cf.Mg.Fe.Cl

Магний топырақта жетіспесе қандай өсімдіктер қандай өзгеріс болады-астык тукымдастарынын ж-да хлорофиллдин молшери азаяды

Үшінші топ элементтерін ата-кадмий,йод,бор,барий,хром,молибден,калайы,алтын

Жасушада тұздар қандай күйде болады-суда ериген ион

Гидрофильді дегеніміз не-полярлы,суда еритин

Үшінші топ элементтерін басқаша қалай атайды-микроэлементтер

Ауылшаруашылық дақылдары мен көкөністерінің өнімділігін арттыру үшін не істеу керек-артурли тынайткыштар колдану

Ұйқы безінде қандай элемент жинақталады-никель

Жасушада кездесетін маңызды катиондарды ата-клалий,натрий,кальций,магний

Суда еріген заттар қандай күйде болады-ион туринде

Екінші топ элементтерінің жасушадағы мөлшері-1%

Мидың ақ затында қандай элемент жинақталады-молибден

Бор қандай өсімдіктердің өнімділігін арттырады- кант кызылшасы,сулы,жонышка,беде,зыгыр,коксагыз,жугери,коконис дакылдары мен картоп

Ферменттердің әрекетін нелер реттейді- 2 топ элементтери

Жасушадағы осмостық қысымды нелер реттейді-ериген катион же аниондар

§3 (10б)

Жасушаның құрамына қандай органикалық заттар кіреді-комирсу,липид,нуклеин к.,наруыз,АТФ жане т.б.

Көмірсулар деп аталу себебі-себеби ол бирдей дарежеде комиртеги жане судан турады

Рибоза ненің құрамына кіреді-нуклеин к.

Фруктоза ненің құрамында болады-жемис шырыны,бал,кант кызылшасы

Полисахаридтерді ата-целлюлоза,гликоген,хитин,крахмал жане т.б.

Картопта қанша пайыз крахмал-25%

Органикалық қосылыстар дегеніміз-КУРАМЫНДА КОМИРТЕГИ ЖАНЕ ОНЫН КОСЫЛЫС КИРЕТИН,сондай-ак ауада же оттекте жанатын заттар

«Көмірсу» терминін ғылымға кім, қай жылы енгізді-1844ж.Шмид

Дезоксирибоза ненің құрамына кіреді-нуклеин к.

Галактоза ненің изомері-глюкозанын

Өсімдіктер жасуша қабықшасында кездесетін көмірсу-целлюлоза

Жануарлар қанты деп аталатын көмірсу-гликоген

Органикалық заттар қаңқасын қандай элемент атомы құрайды-комиртек

Өсімдік жемісінде көмірсудың мөлшері (%)-80-90%

АТФ-ті толық ата, құрамында қандай қант бар-аденозинтрифосфор кышк

Моносахаридтердің физикалық қасиеті-суда жаксы еритин.татти дами бар,туссиз заттар

Көмірсулардың 1 г. Молекуласы ыдырағанда қанша кДЖ энергия бөлінеді-17,6кДж

Күрделі көмірсулардың қарапайым көмірсулардан ерекшелігі-полисахаридтер коптеген моносахаридтердин калдыктарынан тузиледи

Органикалық заттар деп аталу себебі-ертеде мундай молекулалар тек тири организмде гана тузиледи

Жасушада көмірсудың мөлшері-осимд-80-90%жануар-1-2%

Моносахариттерді ата-галактоза.глюкоза,фруктоза,эритроза,сут кышк.,пирожузим кышк..рибоза ,дезоксирибоза

Моносахаридтердің екі молекуласынан қандай көмірсу түзіледі-дисахарид

Көмірсулардың құрылыстық қызметіне мысалл-барлык осимдик жасушасынын мембраналары целлюлоза молекуласынан турады

Өсімдіктерде қор заты ретінде қандай көмірсу жиналады-крахмал

Көміртектің бейорганикалық қосылыстарына мысалл-комиртек оксиды,комир кышкылы,онын туздары

Көмірсулар қандай полимерлерге жатады-био

Гексозаларға қандай көмірсулар жатады-глюкоза,фруктоза,галактоза

Дисахаридтерді ата-сахароза

Мақта талшығының талшығының қанша пайызы целлюлоза-95-98%

Көміртек неше валентті-4

Көмірсулар қандай 2 топқа бөлінеді-поли, моно

Гексозаның жалпы формуласы-С6Н12О6

Сахароза қандай моносахаридтерден түзіледі-глюкоза и фруктоза

Жануарлар мен адамда жиналатын көмірсу-гликоген

Көміртек атомдарының байланыс түзу типтерін ата-узын тизбек,кыска тизбек,сакина

Моносахаридтердің атаулары неге байланысты (мысалл)-молекуласындагы комиртек атомы санынын артуына баййланысты

Глюкозаның қазақша атауы-жузим канты

Сүт қанты деп аталатын көмірсу-лактоза

Жануарлар мен адамда қай жерінде жиналады-бауыр

Тірі ғазада неге молекуланың түрі көп-тиршиликтин ози-курамында нег.элемент комиртек болатын коптеген ири молеклалардын озара аркеттесуинин натижеси

Триозаларға жататындар (олар неге қатысады)-сут кышкылы же пирожузим кышк.организмде болып жаткан ашу же тотыгу прц-не катысады

Глюкоза өсімдіктің қай жерінде кездеседі-жемиси,гули

Сахароза ненің құрамында болады-осимдиктер тукымында,жемисинде,тамырында

Полисахаридтердің жалпы формуласы-С6Н12О5

Көмірсу молекуласының құрамына қандай элемент атомдары кіреді-С,Н2,О2

Тетрозаның өкілі (неге қатысады)-эритроза оргнизмдеги метаболизмге катысады

Глюкоза қандай жануар мүшесінде кездеседі-кан,ми

Сахарозаның жалпы формуласы-С12Н2211

Көмірсулар тотығу нәтижесінде қандай заттарға айналады-карапайым заттарга(СО2 же Н2О)

Көмірсулардың жалпы формуласы-Сn(H2O)n

Пентозаларға жататындар-рибоза же дезоксирибоза

Глюкозаның ағзадағы негізгі қызметі-энергиянын негизги кози

Сахарозаны өнеркәсіпте неден өндіреді-кант кызылшасы мен кант камысы

Бидай ұнының қанша пайызы крахмал-75-80%

§4 (10б)

Липидтер гірекше қандай мағына білдіреді-май

Липидтердің ішіндегі көп тарағаны және ең негізгісі-май

Сиыр майының құрамында қандай май қышқылдары кіреді-глицерин.палмитин.стеарин

Липидтердің қызметтерін ата-рылыс,энергия кози,коректик кор заты,корганыштык,су кози

Липидтер дегеніміз-барлык тири жасуша-дын курамына киретн жане тиршилик роцестеринде манызды рол атк.май таризди заттар

Майлар қандай құрамбөліктерден тұрады-глицерин жане жог.молекулалы май кышкылдары

Пальметин, стерин қышқылдары неше градуста ериді-пальметин +43,стеарин+60

Липидтердің құрылыстық қызметіне мысалл-улпалардын,жасушалардын,органоидтардын мембраналары фосфолипид молекуласынан узиледи.

Май тәрізді заттар қалай аталады-липоидтер

Майлар қандай топтарға бөлінеді-жануар осимдик же т.б.

Өсімдік майлары неге бөлме температурасында сұйық-онын курамында каныкпаган май кышкылдары коп болады

Ағзаға қажетті энергияның 25-30 пайызын нелер береді-липидтер

Липидтерге нелер жатады-май жане липоидтар

Майлардың бір-бірінен айырмашылығы-олардын курамына киретин май кышкылдарында

Нелердің майлары жеңіл ериді-осимдик

1 г. Май толық ыдырағанда қанша кДЖ энергия бөлінеді-38,9кДж

Липид молекуласының құрамына қандай элемент атомдары кіреді-С,Н,О

Май қышқылдары қандай 2 топқа бөлінеді-каныккан,каныкпаган

Зәйтүн майының құрамында қандай май қышқылы болады-олеин

Жануарлар мен адамда қай жерінде май қорға жиналады-тери асты кабаты,шарбы

Барлық липидтерге тән жалпы қасиет-гидрофобты

Қаныққан май қышқылдары неше байланысты-бир байланысты

Түйенің өркеші мен дельфин сүтінің қанша пайызы май-40%

Майдың қорғаныш қызметіне мысалл-киттин тери астындагы май кабатынын калындыгы 1м-ге дейин жетеди,бул онын солт.тениздердеги суык суда унеми тиршилик етуге бейимдилигин арттырады

Липидтердің лауан түрлі болуының себебі-курамындагы элементтердин байланысына жане курылымына карай

Қаныққан май қышқылдарын ата-пальмитин,стеарин

Құрамында 90пайыз май болатын жасушалар қайда болады (жануарларда)-жануарлардын тери астындагы май кабаты,май бездери,шарбы

1кг май тотығып ыдырағанда қанша су түзіледі-1,1кг.

Гидрофобты дегеніміз-суда еримеу касиети

Қанықпаған май қышқылдары неше байланысты-кос байланыс

Фосфолипид дегеніміз-жасуша мембранасынын ортангы еки кабаты

Май тотыққанда түзілетін суды қалай атайды-метаболит суы

Липидтер неде жақсы ериді-полюссыз суйыктыктарда:бензин,эфир,хлороформ

Қанықпаған май қышқылдарын ата-олеин,линол

Май тәрізді заттарды ата-холестерин,майда еритин А,Д кейбир гормондар

Майды су көзі ретінде қандай жануарлар пайдаланады-кыста уйкыга кететин.шолде омир суретин

Липидтердің гидрофобтың қасиетінің маңызы-химиялык ортасы туракты болады

Жануарлар майы неге бөлме тумпературасында қатты-олардын курамында каныккан май кышкылдары коп

Липидтер қандай қандай болады-алуан турли

Ағзада май қорға жиналады ма-ия

§5 (10б)

Тірі жасушадағы органикалық заттардың барлығы нелерге жатады-биополимерлер

Аминқышқылына қышқылдық қасиет беретін топ-карбоксил тобы

Ең соңғы ашылған аминқышқылы-треанин



Страницы: Первая | 1 | 2 | 3 | ... | Вперед → | Последняя | Весь текст


Предыдущий:

Следующий: